Mesane Kanseri Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

Mesane kanseri, idrarı biriktiren mesanenin iç yüzeyindeki hücrelerin kontrolsüz çoğalmasıyla oluşan bir kanserdir ve en sık ilk belirtisi ağrısız kanlı idrardır. Erken evrede yakalandığında tedavi şansı yüksektir, ancak belirtiler çoğu zaman idrar yolu enfeksiyonu sanılarak ihmal edilir. Bu yazıda mesane kanseri nedir, belirtileri nelerdir, nedenleri ve risk faktörleri nelerdir, tanı nasıl konulur ve tedavi nasıl planlanır anlatıyorum.

Kısaca Mesane Kanseri

• Mesane kanseri, mesane iç yüzeyindeki hücrelerden gelişir ve en sık görülen türü ürotelyal karsinomdur.
• En sık ilk belirtisi ağrısız kanlı idrardır, bir kez bile görülse mutlaka araştırılmalıdır.
• En önemli risk faktörü sigaradır, ayrıca bazı kimyasallara maruziyet ve ileri yaş riski artırır.
• Tanı idrar tetkikleri, sistoskopi ve TUR ile alınan biyopsi sonucunda konulur.
• Tedavi, kanserin mesane kasına ulaşıp ulaşmadığına göre belirlenir, nüks sık olduğu için düzenli takip şarttır.

Mesane Kanseri Nedir?

Mesane kanseri, karın alt kısmında yer alan ve idrarı depolayan mesanenin duvarında kanser hücrelerinin oluşmasıdır. Mesanenin iç yüzeyi ürotel adı verilen özel bir doku ile kaplıdır ve mesane kanserlerinin büyük çoğunluğu bu dokudan köken alır.

Muayenehanemde ağrısız kanlı idrar şikayetiyle gelen hastaların birçoğu bu belirtiyi aylardır görmezden gelmiş ya da basit bir enfeksiyon sanmış oluyor. Oysa mesane kanseri, erken dönemde yakalandığında mesane korunarak tedavi edilebilen kanserlerden biridir. Bu yüzden belirtiyi doğru tanımak çok önemlidir.

Mesane Kanseri Ne Kadar Yaygındır?

Mesane kanseri, idrar yollarının en sık görülen kanseridir ve erkeklerde kadınlara göre yaklaşık üç dört kat daha sık görülür. Hastaların çoğu 55 yaşın üzerindedir ve görülme sıklığı yaşla birlikte artar.

Mesane Kanseri Türleri Nelerdir?

Mesane kanserlerinin büyük çoğunluğu ürotelyal karsinomdur (geçiş hücreli karsinom). Daha nadir olarak skuamöz hücreli karsinom ve adenokarsinom gibi türler de görülebilir. Türün belirlenmesi tedavi planını doğrudan etkiler, bu nedenle kesin tanı patolojik inceleme ile konulur.

Kas İnvaziv Olmayan ve Kas İnvaziv Mesane Kanseri Arasındaki Fark Nedir?

Mesane kanseri, mesane duvarındaki kas tabakasına ulaşıp ulaşmamasına göre iki ana gruba ayrılır. Kas invaziv olmayan mesane kanseri sadece mesanenin iç yüzeyinde sınırlıdır, hastaların büyük kısmı tanı anında bu gruptadır ve tedavisi mesane korunarak yapılır. Kas invaziv mesane kanseri ise mesane kasına girmiştir, daha agresif seyreder ve daha kapsamlı tedavi gerektirir.

Mesane Kanseri Belirtileri Nelerdir?

Mesane kanserinin en tipik belirtisi ağrısız kanlı idrardır. Bu belirti bazen günlerce kaybolup tekrar ortaya çıktığı için hasta sorunun geçtiğini sanabilir, ancak kanamanın durması hastalığın geçtiği anlamına gelmez.

Mesane Kanserinin İlk Belirtisi Nedir?

Mesane kanserinin ilk belirtisi çoğu hastada ağrısız şekilde idrarın pembe, kırmızı ya da çay rengine dönmesidir. İdrardan kan gelmesi (hematüri) tek başına kanser anlamına gelmez, ancak ağrı olmadan görülen kanlı idrar mutlaka bir üroloji uzmanı tarafından araştırılmalıdır. İdrar renginin neleri gösterebileceğini idrar renklerinden hastalık teşhisi yazımızdan okuyabilirsiniz. Bazen kan gözle görülmez ve sadece idrar tahlilinde saptanır, bu da ciddiye alınması gereken bir bulgudur.

İdrarda Kan Görülmüyorsa Mesane Kanseri Olabilir mi?

Evet. Bazı hastalarda mesane kanseri sık idrara çıkma, idrar yaparken yanma, ani sıkışma hissi gibi mesane tahrişi belirtileriyle ortaya çıkar. Özellikle idrar yaparken ağrı ve yanma şikayetinin antibiyotik tedavisine rağmen geçmemesi, altta başka bir nedenin araştırılmasını gerektirir.

Mesane Kanseri Belirtileri İdrar Yolu Enfeksiyonundan Nasıl Ayırt Edilir?

Mesane kanseri belirtileri ile idrar yolu enfeksiyonu belirtileri birbirine çok benzeyebilir, bu nedenle özellikle kadınlarda tanı gecikebilir. Enfeksiyonda ağrı, yanma ve ateş ön plandayken kanserde kanlı idrar çoğunlukla ağrısızdır. Tedaviye rağmen geçmeyen ya da sürekli tekrarlayan şikayetlerde mutlaka sistoskopi ile mesane içi incelenmelidir.

İleri Evre Mesane Kanseri Belirtileri Nelerdir?

Hastalık ilerlediğinde alt karın veya bel bölgesinde ağrı, bacaklarda şişlik, açıklanamayan kilo kaybı, halsizlik ve kemik ağrısı görülebilir. Tümör üreterleri tıkarsa böbrekte şişme gelişir ve yan tarafta böbrek ağrısı ortaya çıkabilir. Bu belirtilerin bir kısmı hastalığın ileri döneminde görülür, bu nedenle ilk kanlı idrarda başvurmak çok önemlidir.

Mesane Kanserinin Nedenleri ve Risk Faktörleri Nelerdir?

Mesane kanserinin en önemli nedeni sigara kullanımıdır, bunun yanında bazı kimyasallara maruz kalmak, ileri yaş ve erkek cinsiyet de riski artırır. Çoğu hastada birden fazla faktör bir arada bulunur.

Sigara Mesane Kanserine Neden Olur mu?

Evet. Sigara, mesane kanseri için en güçlü ve en sık görülen risk faktörüdür. Sigara dumanındaki zararlı maddeler kana karışır, böbreklerden süzülerek idrarla atılırken mesane yüzeyiyle uzun süre temas eder. Sigarayı bırakmak riski zamanla belirgin şekilde düşürür.

Kimyasal Maruziyet ve Meslek Mesane Kanseri Riskini Etkiler mi?

Boya, deri, kauçuk, tekstil, baskı ve metal sanayi gibi aromatik amin ve benzeri kimyasalların kullanıldığı mesleklerde çalışanlarda risk artar. Bu işlerde çalışan kişilerin koruyucu ekipman kullanması ve düzenli kontrol yaptırması önerilir.

Yaş, Cinsiyet ve Genetik Yatkınlık Mesane Kanserini Nasıl Etkiler?

Mesane kanseri en çok 55 yaş üzerinde görülür ve erkeklerde daha sıktır. Ailede mesane kanseri öyküsü bulunması ve bazı kalıtsal sendromlar da riski bir miktar artırabilir, ancak çoğu vaka kalıtsal değildir.

Kronik Mesane Tahrişi ve Diğer Risk Faktörleri Nelerdir?

Uzun süre sonda kullanımı, tekrarlayan mesane taşları ve kronik mesane iltihabı mesane dokusunu sürekli tahriş eder ve uzun vadede risk oluşturabilir. Ayrıca daha önce pelvik bölgeye radyoterapi almak ve bazı kanser ilaçlarının (siklofosfamid gibi) kullanımı da riski artıran faktörler arasındadır.

Mesane Kanseri Tanısı Nasıl Konulur?

Mesane kanseri tanısı sistoskopi ile mesane içinin görülmesi ve şüpheli dokunun alınıp patolojik olarak incelenmesi ile konulur. Diğer tetkikler hastalığın yayılımını anlamak ve tedaviyi planlamak için kullanılır.

İdrar Tahlili ve İdrar Sitolojisi Mesane Kanserini Gösterir mi?

İdrar tahlilinde kan saptanması ilk uyarıdır. İdrar sitolojisinde idrardaki hücreler mikroskopta incelenerek kanser hücresi aranır. Bu testler yardımcıdır ancak negatif çıkması kanseri tamamen dışlamaz, bu nedenle sistoskopi gerekir.

Sistoskopi Mesane Kanserinde Neden Önemlidir?

Sistoskopi, ince ve esnek bir kamera ile mesanenin içinin doğrudan görülmesidir ve mesane kanserini saptamanın en önemli yöntemidir. Genellikle muayenehanede, lokal anestezi jeli ile birkaç dakikada yapılır. Tümör varsa yeri, boyutu ve sayısı bu sırada değerlendirilir.

TUR-MT (Mesane Tümörü Ameliyatı) Hem Tanı Hem Tedavi İçin Nasıl Yapılır?

TUR-MT, idrar yolundan girilerek mesanedeki tümörün özel bir aletle kazınarak çıkarılmasıdır, karın kesisi gerektirmez. Çıkarılan doku patolojiye gönderilir ve kanserin türü, derecesi ve mesane kasına ulaşıp ulaşmadığı bu inceleme ile belirlenir. TUR-MT hem tanıyı kesinleştirir hem de kas invaziv olmayan tümörlerde tedavinin ilk basamağını oluşturur.

Görüntüleme Yöntemleri Mesane Kanserinde Neden Kullanılır?

Böbrekleri ve üreterleri de değerlendirmek için ultrason, bilgisayarlı tomografi ürografi veya MR kullanılır, çünkü ürotel dokusu idrar yolunun her yerinde bulunur. Kas invaziv hastalıkta yayılımı göstermek için akciğer ve karın görüntülemeleri eklenir. Ürolojide kullanılan tanı yöntemlerinin genel bir özetini ürolojide tanı yöntemleri yazımızda bulabilirsiniz.

Mesane Kanseri Tedavisi Nasıl Yapılır?

Mesane kanseri tedavisi, kanserin mesane kasına ulaşıp ulaşmadığına, derecesine ve hastanın genel durumuna göre planlanır. Kas invaziv olmayan hastalıkta mesane korunur, kas invaziv hastalıkta ise genellikle mesanenin çıkarılması gerekir.

Kas İnvaziv Olmayan Mesane Kanserinin Tedavisi Nasıl Yapılır?

Tedavinin temeli TUR-MT ile tümörün tamamen çıkarılmasıdır. Ardından nüks ve ilerleme riskine göre mesane içine ilaç verilen intravezikal tedavi uygulanır. Bu hastalıkta nüks sık görüldüğü için tedavi kadar düzenli sistoskopi ile takip de tedavinin parçasıdır.

BCG Tedavisi Nedir, Yan Etkileri Nelerdir?

BCG, bir sonda ile mesaneye verilen ve bağışıklık sistemini mesane içindeki kanser hücrelerine karşı harekete geçiren bir tedavidir. Genellikle haftalık seanslar halinde başlanır ve riske göre devam tedavisi planlanır. En sık yan etkileri idrar yaparken yanma, sık idrara çıkma ve hafif ateş ya da grip benzeri halsizliktir ve çoğunlukla birkaç gün içinde geçer.

Kas İnvaziv Mesane Kanserinin Tedavisi Nasıl Yapılır?

Kas invaziv mesane kanserinin standart tedavisi radikal sistektomidir. Erkeklerde mesane ile birlikte prostat ve seminal veziküller, kadınlarda ise mesane ile birlikte komşu organların bir kısmı çıkarılır. Birçok hastada ameliyat öncesi kemoterapi uygulanır. Seçilmiş hastalarda mesaneyi korumaya yönelik radyoterapi ve kemoterapi kombinasyonu da bir seçenek olabilir.

Mesane Alındıktan Sonra İdrar Nasıl Boşaltılır?

Mesane çıkarıldığında idrarın vücuttan atılması için yeni bir yol oluşturulur. Bağırsağın bir parçasından karın duvarına açılan ve idrarın bir poşete aktığı ürostomi yapılabilir. Uygun hastalarda ise bağırsaktan yeni bir mesane (neomesane) oluşturulup idrar yolundan doğal şekilde boşaltılması sağlanabilir. Hangi yöntemin uygun olduğu hastanın yaşı, genel durumu ve kanserin yaygınlığına göre birlikte karar verilir.

İleri Evre Mesane Kanserinde Hangi Tedaviler Uygulanır?

Hastalık mesane dışına yayıldığında kemoterapi, immünoterapi ve hedefe yönelik ilaçlar kullanılır. Son yıllarda bu alandaki gelişmeler ileri evre hastalıkta da hastaların yaşam süresini ve kalitesini belirgin şekilde iyileştirmiştir.

Mesane Kanseri Tedavisinin Cinsel Hayata ve Günlük Yaşama Etkisi Nedir?

Radikal sistektomi sonrası erkeklerde ereksiyon sorunu görülebilir. Sinir koruyucu teknikler ve ameliyat sonrası rehabilitasyon bu riski azaltmaya yardımcı olur. Bu konuların tümü tedavi öncesinde hastayla açıkça konuşulmalıdır.

Mesane Kanseri Tedavisi Sonrası Takip Neden Önemlidir?

Mesane kanseri, özellikle kas invaziv olmayan türde, tedaviden sonra yeniden ortaya çıkma eğilimi gösterir. Bu nedenle hasta tamamen iyileşmiş gibi görünse bile belirli aralıklarla sistoskopi ve idrar kontrolleri yapılır. Kontrol sıklığı hastalığın risk grubuna göre belirlenir, zamanla aralıklar uzar. Takibi aksatmamak, nüksün erken ve kolay tedavi edilebilir aşamada yakalanmasını sağlar.

Mesane Kanserinden Korunma Yolları Nelerdir?

Mesane kanserinden korunmanın en etkili yolu sigara içmemek ya da bırakmaktır. Bunun dışında şu önlemler faydalıdır:

• Sigarayı bırakmak ve pasif içiciliğe maruz kalmamak
• Kimyasal madde kullanılan işyerlerinde koruyucu ekipman kullanmak ve düzenli kontrol yaptırmak
• Gün boyunca yeterli sıvı tüketerek mesaneyi düzenli boşaltmak
• Sebze ve meyve ağırlıklı dengeli beslenmek
• İdrarda kan görüldüğünde beklemeden üroloji uzmanına başvurmak

Mesane Kanseri Şüphesinde Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

İdrarda gözle görülür kan, ağrısız da olsa, bir kez görülse bile ve kendiliğinden geçse bile üroloji uzmanına başvurmak için yeterli bir nedendir. Antibiyotik tedavisine rağmen geçmeyen idrar yolu enfeksiyonu benzeri şikayetler, sigara içen ve 50 yaşın üzerindeki kişilerde sürekli sık idrara çıkma ve idrar tahlilinde saptanan açıklanamayan kan da değerlendirilmelidir. Erken dönemde yakalanan mesane kanserinde tedavi başarısı yüksektir.

Mesane Kanseri Hakkında Sık Sorulan Sorular

İdrarda kan görülmesi her zaman mesane kanseri anlamına mı gelir?

Hayır. İdrarda kan idrar yolu enfeksiyonu, böbrek veya mesane taşı gibi birçok iyi huylu nedene de bağlı olabilir. Ancak ağrısız kanlı idrar mesane kanserinin en önemli habercisi olduğu için nedeni bulunana kadar mutlaka araştırılmalıdır.

Mesane kanseri kendiliğinden geçer mi?

Hayır. Mesane kanseri tedavi edilmediğinde büyür ve zamanla mesane duvarına ve çevre dokulara yayılabilir. Kanamanın bir süre durması hastalığın geçtiği anlamına gelmez.

Mesane kanseri tamamen iyileşir mi, tekrar eder mi?

Erken evrede yakalanan mesane kanseri başarıyla tedavi edilebilir ancak özellikle kas invaziv olmayan türde nüks sık görülür. Bu nedenle tedavi sonrası düzenli sistoskopi kontrolleri hayat boyu önemlidir.

Mesane kanseri ölümcül müdür?

Mesane kanserinin seyri evresine göre çok değişir. Mesane kasına ulaşmamış erken evre hastalıkta tedavi başarısı yüksektir. Kas invaziv ve ileri evrede ise risk artar, ancak güncel tedavilerle yaşam süresi ve kalitesi önemli ölçüde iyileştirilebilir.

Mesane alınırsa hayat nasıl olur?

Mesane çıkarıldıktan sonra ürostomi ya da neomesane gibi yöntemlerle idrar boşaltımı sağlanır. Başlangıçta alışma süreci gerekse de çoğu hasta normal günlük yaşamına, işine ve sosyal hayatına dönebilir.