Bel soğukluğu tedavisi, tıbbi adıyla gonore enfeksiyonuna neden olan Neisseria gonorrhoeae bakterisine karşı hekim tarafından planlanan antibiyotiklerle yapılır. Uygun tedaviyle gonore iyileştirilebilir. Ancak reçetesiz antibiyotik kullanımı, eksik tedavi ve antibiyotik direnci riskini artırabilir. Gonore; genital bölge, rahim ağzı, rektum, boğaz ve nadiren gözlerde enfeksiyona yol açabilir. Belirti olmaması enfeksiyonun bulunmadığı veya bulaşmayacağı anlamına gelmez. Bu nedenle riskli cinsel temas sonrası uygun testlerin yapılması önemlidir.
Akıntı, idrar yaparken yanma, kasık ya da testis ağrısı, olağandışı vajinal kanama veya partnerde gonore tanısı varsa bir üroloji, kadın hastalıkları ve doğum, dermatoloji ya da enfeksiyon hastalıkları hekimine başvurulmalıdır.
Bel Soğukluğu Tedavisi Nasıl Yapılır?
Bel soğukluğu tedavisi, enfeksiyonun bulunduğu bölgeye, kişinin gebelik durumuna, ilaç alerjilerine, eşlik eden enfeksiyon olasılığına ve komplikasyon belirtilerine göre planlanır. Tedavi öncesinde veya tedavi sırasında idrar örneği ile genital bölge, boğaz ya da rektumdan alınan sürüntü örnekleri incelenebilir.
Gonore tanısında nükleik asit amplifikasyon testleri yaygın olarak kullanılır. Tedavi başarısızlığı veya antibiyotik direnci şüphesinde kültür ve antibiyotik duyarlılık testi istenir. Oral veya anal cinsel temas öyküsü olan kişilerde yalnızca idrar testi yeterli değildir; boğaz ve rektal örnekler de alınır.
Antibiyotik Tedavisi
Güncel rehberlerde komplike olmayan gonore için genellikle seftriakson içeren tedavi tercih edilir. CDC rehberine göre, 150 kilogramın altındaki yetişkin ve ergenlerde tek doz 500 mg kas içi seftriakson; 150 kilogram ve üzerindeki kişilerde ise 1 g seftriakson önerilmektedir.
Klamidya enfeksiyonu dışlanmadıysa hekim ek tedavi planlayabilir. Gebelik, ilaç alerjisi, göz tutulumu, yaygın enfeksiyon, pelvik inflamatuvar hastalık veya epididimit gibi durumlarda farklı tedavi yaklaşımları gerekebilir.
Evde kalan ilaçlar, başka bir kişiye verilen antibiyotikler veya rastgele kullanılan ağızdan antibiyotikler gonore tedavisi için uygun değildir. Tedavi mutlaka hekim değerlendirmesiyle uygulanmalıdır.
Bel Soğukluğu Tedavisi Ne Kadar Sürer?
Komplike olmayan gonore tedavisi çoğu zaman tek doz kas içi antibiyotik uygulamasıyla tamamlanır. Buna rağmen akıntı ve idrar yaparken yanma gibi belirtilerin azalması birkaç gün sürebilir.
Belirtilerin erken düzelmesi enfeksiyonun tamamen ortadan kalktığını tek başına göstermez. Tedavi sonrası şikâyetler devam ederse yeniden enfeksiyon, farklı bir cinsel yolla bulaşan enfeksiyon veya antibiyotik direnci açısından yeniden değerlendirme gerekir.
Boğaz Gonoresinde Kontrol Testi
Boğaz gonoresi çoğu zaman belirti vermeden ilerleyebilir. Bu nedenle boğaz enfeksiyonu saptanan kişilerde tedaviden 7 ila 14 gün sonra kontrol testi önerilir.
Gonore tedavisi gören kişilerin, yeniden enfeksiyon sık görülebildiği için yaklaşık 3 ay sonra tekrar test yaptırması da önerilmektedir.
Partnerlerin Tedavisi Neden Önemlidir?
Gonore tanısı alan kişinin, belirtilerin başladığı tarihten veya tanı tarihinden önceki son 60 gün içinde cinsel temasta bulunduğu partnerlerinin değerlendirilmesi gerekir. Partnerlerde belirti olmasa bile test ve gerektiğinde tedavi önerilir.
Tedavi edilen kişi, tedavisinden sonra en az 7 gün geçene ve partnerleri de tedavi edilene kadar vajinal, anal ve oral cinsel temastan kaçınmalıdır. Bu yaklaşım yeniden bulaşma riskini azaltmaya yardımcı olur.
Gonore geçirmek kalıcı bağışıklık sağlamaz. Tedavi sonrasında enfekte ya da tedavi edilmemiş bir partnerle korunmasız temas, enfeksiyonun yeniden bulaşmasına neden olabilir.
Bel Soğukluğu Belirtileri Nelerdir?
Bel soğukluğu belirtileri enfeksiyonun yerleştiği bölgeye göre değişebilir. Bazı kişilerde ise hiçbir belirti görülmeyebilir. Belirti olmadan da enfeksiyon partnerlere bulaşabilir.
Erkeklerde Gonore Belirtileri
- Penisten beyaz, sarı veya yeşilimsi akıntı
- İdrar yaparken yanma veya ağrı
- Testislerde ağrı ya da şişlik
- Kasık bölgesinde rahatsızlık hissi
Kadınlarda Gonore Belirtileri
- Vajinal akıntıda renk, koku veya miktar değişikliği
- İdrar yaparken yanma
- Adet dönemi dışında vajinal kanama
- Cinsel ilişki sırasında ağrı
- Alt karın veya kasık ağrısı
Boğaz ve Rektum Gonoresi Belirtileri
Boğaz ve rektum enfeksiyonları sıklıkla belirtisizdir. Boğaz gonoresinde boğaz ağrısı görülebilir. Rektal gonorede ise kaşıntı, akıntı, ağrı veya dışkılama sırasında kanama olabilir.
Bu belirtiler tek başına gonore tanısı koydurmaz. Klamidya, vajinit, idrar yolu enfeksiyonu ve diğer cinsel yolla bulaşan hastalıklar benzer şikâyetlere neden olabilir.
Bel Soğukluğu Nasıl Bulaşır?
Bel soğukluğu; vajinal, anal veya oral seks sırasında enfekte genital bölge, rektum ya da boğazla temas yoluyla bulaşır.
Bulaş için boşalma olması gerekmez.
Prezervatifsiz vajinal ilişki, anal ilişki ve oral seks gonore bulaşma riskini artırır. Prezervatif ve oral seks için bariyer yöntemlerinin doğru kullanılması riski azaltabilir; ancak temas eden tüm bölgeleri kaplamadığı için riski tamamen ortadan kaldırmaz.
Tuvalet, Havlu veya Günlük Temasla Bulaşır mı?
Gonorenin tuvalet oturağı, havlu, ortak çatal-kaşık, sarılma, havuz veya aynı ortamda bulunma yoluyla bulaştığı gösterilmemiştir. Bakteri insan vücudu dışında uzun süre yaşamaya uygun değildir.
Gonorenin temel bulaş yolu cinsel temastır. Korunmasız temas sonrasında belirti beklemeden test yaptırmak gerekebilir.
Gebelikte Gonore Bebeğe Bulaşır mı?
Gebelikte bulunan gonore enfeksiyonu doğum sırasında bebeğe bulaşabilir. Yenidoğanda özellikle gözde kızarıklık, şişlik ve akıntıyla seyreden ciddi enfeksiyon gelişebilir.
Bu nedenle gebelikte uygun cinsel yolla bulaşan enfeksiyon taramalarının yapılması ve saptanan gonorenin hekim gözetiminde tedavi edilmesi önemlidir. Bebekte gonore şüphesi acil çocuk hekimliği değerlendirmesi gerektirir.
Bel Soğukluğu Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Tedavi edilmeyen gonore ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir. Kadınlarda enfeksiyon rahim ve fallop tüplerine yayılarak pelvik inflamatuvar hastalığa yol açabilir. Bu durum kronik pelvik ağrı, dış gebelik ve infertilite riskini artırabilir.
Erkeklerde epididimit gelişebilir. Epididimit; testis ağrısı, şişlik ve hassasiyete neden olabilir ve nadiren doğurganlığı etkileyebilir.
Enfeksiyon nadiren kana yayılarak ateş, cilt döküntüsü, eklem ağrısı ve eklem iltihabıyla seyreden yaygın gonokok enfeksiyonuna yol açabilir. Şiddetli alt karın ağrısı, yüksek ateş, testis şişliği, cilt döküntüsü veya eklem şikâyeti varsa aynı gün tıbbi yardım alınmalıdır.
Antibiyotik Direnci ve Tedavi Başarısızlığı
Neisseria gonorrhoeae bakterisi bazı antibiyotiklere karşı direnç geliştirebilir. Bu nedenle geçmişte sık kullanılan bazı ilaçlar güncel gonore tedavisinde önerilmemektedir. CDC rehberinde komplike olmayan gonore için 150 kilogramın altındaki yetişkin ve ergenlerde tek doz 500 mg kas içi seftriakson, 150 kilogram ve üzerindeki kişilerde ise 1 g seftriakson içeren tedavi yer almaktadır.
Tedaviye rağmen akıntı, yanma veya diğer şikâyetler sürerse; yeniden bulaşma, tedaviye uyumsuzluk, farklı bir enfeksiyon veya antibiyotik direnci değerlendirilmelidir. Direnç şüphesinde kültür alınarak bakterinin antibiyotik duyarlılığı incelenebilir.
Özellikle boğaz gonoresinde, tedaviden 7 ila 14 gün sonra önerilen kontrol testi geciktirilmemelidir. Antibiyotiklerin yalnızca hekim önerisiyle kullanılması, direnç gelişiminin azaltılmasına yardımcı olur.
Bel Soğukluğu için Hangi Doktora Gidilir?
Bel soğukluğu belirtileri olan erkek hastalar üroloji uzmanlarına, kadın hastalar ise kadın doğum uzmanlarına muayene olabilirler. Gonokokal konjonktivit durumunda göz doktoruna, yaygın gonokok enfeksiyonu varlığında ise enfeksiyon hastalıkları uzmanına muayene olunmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Bel soğukluğu geçer mi?
Evet, bel soğukluğu uygun antibiyotik tedavisiyle iyileştirilebilir. Ancak tedavi edilmemiş partnerle yeniden cinsel temas kurulursa enfeksiyon tekrar bulaşabilir. Bu nedenle partnerlerin değerlendirilmesi tedavinin önemli bir parçasıdır.
Bel soğukluğu belirtileri ne zaman ortaya çıkar?
Belirtiler ortaya çıktığında genellikle bulaştan sonraki 2 ila 7 gün içinde fark edilir. Ancak belirtiler daha geç başlayabilir veya enfeksiyon tamamen belirtisiz seyredebilir.
Bel soğukluğu tedavisi sonrası ne zaman cinsel ilişkiye girilebilir?
Cinsel temasa, tedavi sonrasındaki 7 gün dolduğunda ve tüm partnerlerin tedavisi tamamlandığında dönülmelidir.
Gonore ile klamidya aynı hastalık mıdır?
Hayır. Gonore ve klamidya farklı bakterilerin neden olduğu enfeksiyonlardır. Ancak belirtiler benzerlik gösterebilir ve bazı kişilerde iki enfeksiyon birlikte saptanır. Bu nedenle gonore tanısı veya şüphesinde klamidya testi ve tedavisi açısından da hekim değerlendirmesi gereklidir.
Bel soğukluğundan nasıl korunulur?
Prezervatif ve bariyer yöntemlerinin düzenli kullanımı, yeni partnerlerde uygun testlerin yapılması, partner sayısının azaltılması ve gonore tanısı durumunda partnerlerin tedavi edilmesi bulaşma riskini azaltır. Korunmasız temas sonrasında cinsel yolla bulaşan hastalık testleri için sağlık kuruluşuna başvurulabilir.
Bu içerik teşhis veya tedavi yerine geçmez. Bel soğukluğu şüphesi, riskli cinsel temas veya devam eden şikâyetlerde bir hekime başvurulmalıdır.
