Testosteron Eksikliği (Hipogonadizm)

Hipogonadizm erkeklerde testislerden, kadınlarda yumurtalıklardan hormon üretilememe durumudur. Bu durum testis ya da yumurtalıklardan kaynaklı ise hipergonadotropik ya da primer hipogonadizm; testis ve yumurtalıklardan hormon üretilmesini sağlayan ana hormonların üretim yeri olan hipofiz ya da hipotalamustan kaynaklı bir problem varsa hipogonadotropik ya da sekonder hipogonadizm adını alır.

Hipogonadizm herhangi bir yaşta ortaya çıkabilir. Anne karnında cinsel organların gelişimi döneminden başlayarak 60 yaş üzeri hastaya kadar geniş olabilecek bir yaş grubunda görülebilir.Hipogonadizmin klinik belirtileri başladığı yaşa göre değişkenlik gösterir.

Hipogonadizm belirtileri;

(yaşa göre hipogonadizm düşündüren belirtiler)

  • Yenidoğanlarda; cinsel organlarında gelişim geriliği (şüpheli dış genital organlar, inmemiş testis, hipospadias, küçük penis…)
  • Ergen erkek yaş grubunda; seste kalınlaşma, vücut kıllarında artış gibi ergenliğe giriş belirtilerinin olmaması
  • Yetişkin yaş grubunda; cinsel isteksizlik, çocuk sahibi olamama (kısırlık), kas gücü kaybı, kemik erimesi, halsizlik gibi belirtiler görülür.

Hastaların farklı yaş gruplarında olması, farklı belirti ve bulguların olması, hipogonadizm ile farklı branş hekimlerinin karşılaşması sonucunu doğurmaktadır.  Şüpheli dış genital organı olan bir yenidoğan bebekte problem olduğunu ilk fark eden bir çocuk hastalıkları uzmanı, ergenliğe girmesi gecikmiş olan ergen yaştaki hastada endokrinoloji uzmanı, cinsel problemler yaşayan veya infertil olan yetişken bir erkek hastada üroloji uzmanı,  adet gecikmesi olan kadın hastada jinekolog hipogonadizm tanısını koyan hekimler olabilirler.

Yetişkin erkeklerde cinsel organlarda gelişim açısından problem olmadan, yaşa ya da bazı hastalıklara bağlı olarak testosteron düzeylerinde azalma sonucu geç ortaya çıkan hipogonadizm tablosu görülmektedir. Hipogonadizmin yol açtığı, hastalık olarak değerlendirilebilecek en önemli sorunlar kemik erimesi ve infertilitedir. Hipogonadizm, hastaların ölüm riskinde direkt olarak artışa yol açan bir durum değildir.

Hipogonadizm hem erkek hem de kadınlarda görülebilir, biz bu makalemizde erkek hipogonadizm konusu yani testosteron eksikliği hakkında merak edilen soruları ele alıp, detaylı olarak açıklayacağız.

Testosteron Nedir? Ne İşe Yarar?

Testosteron erkeklerin temel cinsiyet hormonu ve anabolik bir steroittir. Testosteron erkeklerde fiziksel fonksiyonların ve organların gelişimi ve korunması açısından birçok biyolojik etkiye sahip olan bir hormondur.

Erkeklerde, erkek üreme sistemi organlarından testis ve prostatın gelişimi ile kemik ve kas kütlesinin artışı, vücut kıllarının gelişmesi gibi ikincil cinsiyet karakterlerinin oluşmasında anahtar role sahiptir. Yine testosteron kişinin iyilik halinin sağlanması, kemik erimesinden korunmasında önemli rol oynar.

Testosteron erkeklerde hipofizden salınan LH (luteinizan hormon)’ın uyarmasıyla testiste yer alan leydig hücrelerinde üretilir. Beyinde yer alan hipofiz ve hipotalamus testosteron üretimini kontrol altında tutar. Hipotalamus, hipofize uyarı gönderir, hipofiz de ne kadar testosteron üretileceğine dair uyarıyı testise iletir, testis de testosteron hormununu üretir. Bu iletişim kandaki bazı hormon ve kimyasallarla sağlanır.

Testosteron, kadınlarda az miktarda yumurtalıklardan, her iki cinste ise böbreküstü bezlerinden de sentezlenir. Yetişkin bir erkekteki testosteron düzeyi, kadınlardaki testosteronun yaklaşık 7-8 katıdır.

Yetişkin Bir Erkekte Testosteron Seviyesi Ne Olmalı?

Testosteron andronojik yapılı bir hormondur. Yani Erkeğe erkeksi özellikler kazandırır. Erkekler doğumdan hemen önce testosteron salgılamaya başlar ve bu hormon 15-20 yaş arasında en üst limite ulaşır. Yetişkin bir erkekte testosteron seviyesi ortalama 300-1000 ng/dl’dir.

Testosteron erkeklerde kemik yoğunluğunun sağlanması, vücut yağ dağılımının ayarlanması, kas gücü ve kütlesinin oluşumu ve korunmasında, yüz ve vücut kıllarının gelişiminde, kandaki kırmızı kan hücrelerinin üretiminde, cinsel isteğin oluşması, cinsel performansın devamında, sperm üretiminde rol oynar.

Testosteron eksikliği erkeklerde yaklaşık %2 oranında görülür. Genç erkeklerde %1 olarak görülürken, 80 yaş sonrasında %50 oranında testosteron eksikliğine rastlanır.

Testosteron Eksikliği Belirtileri Nelerdir?

  • Dış genital organlarda gelişim bozuklukları (eğer testosteron eksikliği anne karnında başlamışsa)
  • Cinsel isteksizlik
  • Sabah sertliğinde azalma, ereksiyonun sürdürülmesinde azalma
  • Vücut kıllarında azalma
  • Kemik erimesi
  • Jinekomasti (erkekte meme büyümesi)
  • Küçük testis
  • Halsizlik, yorgunluk
  • Konsantrasyonda zorlanma, uyku kalitesinde bozulma
  • Depresyon
  • Kansızlık
  • Kas gücünde azalma
  • Vücutta yağlanmada artış olması

Testosteron Eksikliği (Hipogonadizm) Nedir ?

Erkeklerde testosteron eksikliği yada hipogonadizm, testisin en önemli iki fonksiyonu olan sperm üretimi ya da testosteron hormonu üretiminin azalması olarak tanımlanır. Bu durum eğer testislerdeki bozukluktan kaynaklanıyorsa primer hipogonadizm, beyinde yer alan hipofiz ya da hipotalamustaki bozukluktan kaynaklanıyorsa sekonder hipogonadizm adını alır.

Erkeklerde Primer Hipogonadizm nedenleri:

  • Klinefelter Sendromu (erYenidoğanlarda keklerde en sık görülen neden)
  • Kemoterapi sonrası
  • Radyoterapi sonrası
  • Gonadektomi (ameliyatla testislerin alınması)
  • İnmemiş testis ya da doğuştan testis olmayışı
  • Testiküler biyosentez defektleri
  • LH direnci
  • Sertoli cell only sendromu
  • Bazı nadir görülen cinsel gelişim bozuklukları

Erkeklerde Sekonder Hipogonadizm nedenleri:

  • Merkezi sinir sistem hastalıkları ( beyin tümörleri, hipofiz ya da hipotalamusu etkileyen travma, enfeksiyon, radyoterapi, cerrahi gibi durumlar…)
  • Genetik bozukluklar (Kallmann sendromu gibi…)
  • Doğuştan olan sendromik hastalıklar ( Prader-Willi Sendromu, Laurence-Moon Sendromu, Bardet-Biedl Sendromu, Gaucher hastalığı…)
  • Sonradan kazanılan hastalıklar ( Cushing sendromu, egzersiz ilişkili hipogonadizm, psikojenik hipogonadizm, hiperprolaktinemi, HIV/AIDS, Tip 2 Diyabet, morbid obezite,…)

Hipogonadizm Tanısı Nasıl koyulur? Nasıl Teşhis Edilir?

Serum testosteron düzeyi düşük ve/veya sperm sayısı normalin altında olup yine kandan bakılan üreme hormonu olan FSH ve/veya LH düzeylerinin yüksek olduğu durumlarda primer hipogonadizm tanısı koyulur.

Sekonder hipogonadizm de ise serum testosteron düzeyi ve/veya sperm sayısı düşük olup serum FSH ve/veya LH normal ya da düşük olarak bulunur. Hipogonadizm belirtileri testosteron eksikliğinin başladığı yaşa, eksiklik seviyesinin hafif ya da ağır oluşuna ve testosteron eksikliği yanı sıra sperm üretiminde de bozulma olmasına göre değişkenlik gösterir.

Erkek bebekte anne karnında başlayan hipogonadizm dış genital organlarda erkek yönünde tam gelişememe ya da küçük penise yol açabilir.

Ergenlik öncesi başlayan hipogonadizm de ergenliğe girmede problemler olurken (seste kalınlaşma olmaması, kıllanma azlığı…) yetişkin hastalarda cinsel isteksizlik, yorgunluk, kas gücünde azalma gibi yukarda bahsedilen testosteron eksikliği belirtileri görülür. Dolayısıyla hipogonadizm teşhisi için değerlendirilen belirti ve fizik muayene bulguları hipogonadizmin başladığı yaşa göre değişkenlik gösterir.

Fizik muayenede dış genital organlara bakılır. Herhangi bir gelişim geriliği olup olmadığı değerlendirilir, testis muayenesi yapılır. Yeterli kıllanma olup olmadığına bakılır. Hipogonadizm kesin tanısı için kan testosteron düzeyine bakılır. Testosteron düzeyine 2-3 kez, sabah erken saatlerde, başka akut hastalık durumunun olmadığı zamanda bakılmalıdır. Ölçüm her seferde düşük bulunuyorsa hipogonadizm tanısı koyulur.

Testosteron düzeyi düşük olan hastaların, primer-sekonder hipogonadizm ayrımı yapılabilmesi için FSH ve LH hormon düzeylerine bakılır. Yine prolaktin düzeyi, TSH (tiroid hormonu)  bakılıp gerekli durumlarda testis biyopsisi ve genetik hastalıklar için karyotiplendirme gerekebilir. Çocuk istemi olan ya da infertil olan hastalara sperm analizi de yapılır. Geç ortaya çıkan hipogonadizm de; hipogonadizm belirti ve bulguları yanı sıra en az iki ölçümde düşük testosteron düzeyinin olması tanı için yeterlidir.

Testosteron Eksikliği Tedavisi Nasıl Yapılır ?

Testosteron eksikliği tedavisi hipogonadizm semptomları olan ve normalin altında testosteron düzeyi olan hastaları uygulanmalıdır. Testosteron düzeyi normal ama hipogonadizm bulguları olan bir hastada tedavide testosteron verilmesi semptomların düzeltilmesinde maalesef etkili değildir.

Testosteron eksikliğinin primer ya da sekonder hipogonadizme bağlı olduğu her iki durumda da tedavide testosteron verilebilir, önemli olan testosteron düzeyinin düşük olmasıdır. Testosteron eksikliğinin tedavisindeki ana prensip testosteron düzeyinin normal aralığa çıkarılmasıdır. Testosteron tedavisi sadece testosteron eksikliği durumlarında yapılmalıdır, sperm yapımının bozuk olduğu durumlarda faydadan çok zarar verebilir. Sadece tek bir ölçümde testosteron düşüklüğü tespit edilen hipogonadizmi olmayan cinsel isteksizlik ya da yorgunluk gibi müphem şikayetleri olan hastaların testosteron tedavisi alması sakıncalıdır. Gereksiz kullanımı durumunda bu hasta grubunda sperm üretiminde bozukluk ve testis hacminde küçülme görülebilir.

60 yaş üzeri hipofiz ya da hipotalamusta hastalık tespit edilemeyen ama testosteron düzeyi düşük olan hasta grubunda testosteron tedavisinin etkinliği konusunda kesin bir veri yoktur. Ancak bu hasta grubunda testosteron tedavisinin cinsel fonksiyonlar, genel duygu durumu, kemik yoğunluğu, kansızlık ve kas gücünü artırma açısından olumlu etkiye sahip olduğu görülmüştür.

Testosteron tedavisiyle testislerde büyüme ya da fertilitenin sağlanması beklenmez. Çocuk sahibi olma istemi olan sekonder hipogonadizmli hastalara pulsatil LHRH veya beta HCG ve FSH enjeksiyonları yapılır. Primer hipogonadizmli hastaların çocuk sahibi olma ihtimali yoktur. Sadece Klinefelter Sendromu olan hastalarda TESE ve İVF tedavisi ile çocuk sahibi olma ihtimali mevcuttur.

Testosteron tedavisi başlandıktan 3-6 ay içinde vücut yağlanmasında azalma, prostat hacminde değişiklik, cinsel fonksiyonlarda düzelme görülebilirken, kemik yoğunluğundaki düzelme ancak 24 ay sonra görülebilir.

Testosteron tedavisinde testosteron jelleri, deri üzerine yapıştırılan patch’ler, dişetine yerleştirilen patchler, ağızdan alınan tablet formları, burun içine sıkılan jel formları, enjeksiyon formları ya da kalça ya da üst bacağa yerleştirilen implant formları kullanılabilir. Kullanılan testosteron tedavi çeşidine göre uygulama sıklığı ve süresi değişkenlik gösterir.

Günlük üst kol, omuz ya da karın bölgelerinden birine sürülerek kullanılan jel tedavisi; skrotum üzerine günde 2 kez koyulan patch tedavisi yanı sıra, haftalık, 2-3 hafta da ya da daha uzun aralıklarla uygulanabilen enjeksiyon tedavileri de mevcuttur.

Hangi tedavi seçeneğinin kullanılacağı öncelikle hastanın tercihine göre belirlenir.  Testosteron tedavisinde jel kullanan hastalar, uygulama sonrası mutlaka ellerini yıkamalı ve jel sürülen bölgeyi kapalı tutmalıdırlar. Çocuk ve kadınların jel uygulanan bölgeyle temas etmemeleri sağlanmalıdır.

Testosteron Tedavisinin Yan Etkileri

  • Sivilcelenmede artma
  • Prostat hastalıklarında artış ( prostat büyümesi…)
  • Uyku apnesi
  • Kırmızı kan küresinde artış görülmesi,
  • Akciğer emboli riskinde artış (akciğerde pıhtı oluşmasında artış)

Prostat kanseri ya da meme kanseri öyküsü, ciddi prostat büyümesi, hematokrit değeri %50 nin üzerinde olanlar, ciddi ya da tedavi almayan uyku apnesi hastaları ve ileri kalp yetmezliği olanlara testosteron tedavisi verilmemeli ya da doktor kontrolünde ve bilgisi dahilinde değerlendirilmelidir.

Hipogonadizm Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Temel tedavi hormon yerine koyma tedavisidir. Hipogonadizm tablosu ergenlik öncesi ortaya çıkan hastalarda, hastanın uygun yaşta ergenliğe girmesini sağlamak esas amaçtır. Tedavide düşük ve zamanla artan dozlarda testosteron tedavisi verilir. Testosteron tedavisiyle böylece erkek hastaların ergenliğe girmesi, cinsel gelişimin tamamlanması ve cinsel fonksiyonların kazanılması sağlanmış olur. Testosteron tedavisiyle ikincil cinsiyet özelliklerinin kazanılması ve normal cinsel fonksiyonların korunması sağlanır. İnfertil olan, çocuk istemi olanlara gonadotropin tedavisi verilir.

Testosteron İlaç ve İğne İle Artırılabilir mi?

Testosteron eksikliği tedavisinde deri üzerine günlük uygulanan jeller, deri üzerine yapıştırılan patchler ya da belirli aralıklarla kas içine yapılan enjeksiyonlar kullanılır. Testosteron ağızdan alınan oral tabletler karaciğere olumsuz etkileri nedeniyle tercih edilmemektedir.

Tedaviye başlandıktan sonra testosteron düzeyinin normal seviyeye gelip gelmediği kontrol edilmelidir. Tedaviye başlandıktan 2-3 ay sonra ve de doz değişimi yapıldıktan sonra kan testosteron düzeylerine bakılmalıdır. Doz değişimi yapılmayıp sabit dozla tedavinin devam ettiği durumlarda 6-12 ayda bir testosteron düzeyini kontrol etmek yeterlidir.

Testosteron Testi Nasıl Yapılır?

Testosteron hastadan alınan kan örneğinde ölçülür. Testosteron eksikliği tanısı koyulması için testosteron düzeyi ölçülür.  Testosteron gün içerisinde sabit olmayan bir hormondur. Gün içerisinde farklılık gösterir. Sabahları daha yüksek olup, öğleden sonra daha düşmektedir.

Testosteron seviye ölçümlerinde zaman önemli bir etken olup, tercihen sabah 08:00-10:00 arası, yeterli açlık süresini takiben alınan kan örneğinden serum total testosteron düzeyi ölçülür. 2-3 ayrı seferde alınacak kan örneğiyle testosteron düşüklüğünün kesinleştirilmesi önerilir.

Testosteron Kaç Yaşında Düşer?

Testosteron ergenlik ve erken yetişkinlikte en yüksek seviyelerine ulaşır. Yaş ilerledikçe testosteron düzeyinde azalma görülür. 30 yaşından sonra yılda yaklaşık %1 azalma izlenir. 60 yaş sonrası testosteron seviyeleri normalin altına iner, fakat bu durumun yaşa bağlı normal bir düşüş mü yoksa altta yatan hastalığa bağlı olup olmadığı araştırılmalıdır.

Testosteron Hormonunun Fazla Olması Erkeklerde Ne Tür Sorunlara Yol Açar?

Testosteron düzeyinin normalden fazla olması hangi yaş grubunda olduğuna bağlı olarak, farklı sorunlara yol açar.

Yetişkinlerde prostat bezinde büyüme, prostat kanseri, memelerde büyüme, testis hacminde küçülme, sperm üretiminde azalma, kırmızı kan hücrelerinde artma, kilo artışı, ayaklarda ve bacaklarda şişme, kolesterol yüksekliği, kan basıncında artma, uykusuzluk, akciğerlere pıhtı oluşumu, kalp hastalıklarının görülmesinde artış , duygu durum bozuklukları gibi etkileri vardır.

Küçük yaştaki çocuklarda ergenliğe erken girilmesine, ergenlik çağındaki testosteron düzeyinde artış ise kas ve yağ dokusu dağılımında dengesizlik, kas kütlesinde aşırı artış, peniste büyüme, sertleşmede artma,  agresif davranışlar, yüz ve vücut kıllarında aşırı artma olarak karşımıza çıkar.

Erkeklerde Testosteron hormonu neden düşer?

Erkeklerde yaşlanmaya bağlı olarak testosteron düzeylerinde azalma görülür. Testislere direkt etki eden durumlarda, yani testis yaralanmaları, testisi tutan enfeksiyonlar, kemoterapi, radyoterapi, testis tümörü varlığında testosteron düzeyleri düşer.

Bunun dışında aşırı kilolu olmak, Tip 2 diyabet hastalığı, tiroid problemleri, bazı ilaçların yan etkileri, AIDS varlığı, karaciğer sirozu, kronik böbrek hastalıkları, uyku apnesi, stres, depresyon da yetişkin erkeklerde testosteron hormon düzeylerinin azalmasına yol açabilir. Diyabeti olan erkek hastaların %25’inde testosteron düşüklüğü görülür.

Açıklanamayan kansızlık, kemik erimesi, şeker hastalığı, kemoterapi ve testisler radyoterapi öncesi, HIV/AIDS olması durumunda, kronik narkotik ağrı kesici kullanımında, erkek kısırlığı varlığında,kronik steroid kullanımında ve hipofiz fonksiyon bozukluğu olan erkek hastaların testosteron hormon düzeylerine bakılmalıdır.

Testosteron hormonu doğal yollardan nasıl artırılır?

  • Dengeli beslenme (protein, karbonhidrat ve yağların hepsinin olduğu dengeli bir diet)
  • Düzenli egzersiz yapmak, ağırlık kaldırmak ( bir çalışmada obez hastalarda fiziksel aktivitenin artırılmasının kilo vermekten daha etkili gösterilmiştir), Düzenli egzersiz ile birlikte kafein ve kreatin monohidrat kullanımı
  • Stres düzeyini ve dolayısıyla kortizol salımını azaltmak
  • Çinko ve vitamin D takviyesi (güneşten faydalanmak ve günlük 3000 IU Vitamin D takviyesi almak)
  • Kaliteli uyku, ortalama 7-10 saat arası (Her fazladan uyunan saat testosteron düzeyinde %15 artışa yol açıyor)
  • Östrojen içeren kimyasalları kullanmamak, alkol ve sigaradan uzak durmak
  • D-aspartik asit, Tribulus Terrestris düşük testosteron ve cinsel fonksiyonlarında bozulma olanlarda fayda sağlayabilirken, testosteron düzeyi normal olan bireylerde aynı etkiyi göstermezler
  • Fenugreek (çemen otu) , günlük 500 mg alınması hem sağlıklı bireylerde hem de testosteron düzeyi düşük bireylerde testosteron düzeyinde ve cinsel fonksiyonlarda artışa yol açabilir
  • DHEA, östrojen seviyelerini kontrol etmede ve testosteron düzeyini artırmada görevli bir hormondur. Bir çalışmada günlük 50-100 mg DHEA alınmasının testosteron düzeylerini %20’ye kadar artırabildiği gösterilmiştir ancak hala kesin bir veri yoktur.

Tribulus Terrestris İşe Yarar mı?

Düşük testosteron düzeyi olan ve cinsel fonksiyonlarında bozulma olanlarda testosteron düzeyinde kısmen artma, sperm kalitesinde artma, cinsel istekte artma sağlarken; testosteron düzeyi normal olan sağlıklı bireylerde testosteron düzeyinde artışa yol açmaz.

Hangi gıdalar testosteron düşüşüne neden olur?

Alkol, meyan kökü, gazlı içecekler, Fast food ürünleri, nane, soya ürünleri ve keten tohumu gibi gıdaların testosteron düşürü özelliği olduğu düşünülmektedir.

Normal testosteron seviyesi kaç olmalı ?

Yetişkin bir erkekte testosteron seviyesi ortalama 300-1000 ng/dl’dir. Bu seviyenin altı hipogonadizm olarak isimlendirilmekte olup altta yatan sebebin araştırılması gerekir.

Testosteron kürü var mı?

Testosteron ilaç uygulamaları hekim kontrolünde yapılan bir tedavidir. Bu tedavinin belli prensipler dahilinde ve dikkatli olarak uygulanması gerekir.

Saw palmetto testosteronu düşürür mü?

Saw palmetto, cüce palmiye olarak bilinen bir palmiye türüdür. Testosteronu DHT’a dönüştüren enzimin aktivitesini azaltarak testosteron düzeylerinin normal düzeyinde kalmasını sağlar. Testosteron düzeyini yükselmenin yanında prostat ve idrar yolu fonksiyonları üzerine olumlu etkilere, inflamasyon azaltıcı etkiye ve saç dökülmesini azaltıcı etkiye sahiptir

 Hormon tedavisi sonrası saçlar dökülür mü?

Genç erişkin erkeklerde testosteron kullanımı sonrası saç dökülmesine dair net bilimsel veri bulunmamaktadır. Bilakis eksik olan testosteronun yerine konulması ile vücut sağlığı açısından pek çok fayda bulunmaktadır.

Egzersiz testosteron seviyesini yükseltir mi?

Egzersizin tüm vücutta genel iyilik hali oluşturduğu ile ilgili çok sayıda klinik bilimsel çalışma bulunmaktadır. Bu çalışmalar genellikler farklı egzersiz çeşitlerinin farklı biyokimyasal süreçleri etkilemesi ile gerçekleştirdiği bildirilmektedir. Bu bağlamda düzenli beden eğitimi egzersizinin de testosteron seviyesini artırdığı bilinmektedir. Düzenli beden eğitimi egzersizi aynı zamanda obezite ile mücadele etmede ve andropozun önlenmesinde de oldukça faydalıdır.

Testosteron iğnesi doktora danışmadan kullanılabilir mi?

Testosteron iğnesi doktora danışmadan kesinlikle kullanılmamalıdır. İlaca bağlı çok çeşitli yan etkiler olabileceği gibi yan etki olmaksızın da çocuk sahibi olabilme olumsuz etkilenebilir. Bu nedenle mutlaka hekim kontrolünde uygulanması gerekir.

Testosteron hapı doktora danışmadan alınabilir mi?

Tıpkı testosteron iğnesi gibi testosteron hapı da doktora danışmadan kullanılmamalıdır. İğne tedavisi ile oluşabilecek her türlü sağlık riski hap için de geçerlidir.

Jel kullanımı?

İğne ve hap formları dışında testosteron jel formu da mevcuttur. Daha düşük dozda olması, yan etki oluşum ihtimalini minimale indirmesi, oral ya da enjektabl ürün kullanamayan hastalar için de tercih edilebilir olması bir avantajdır. Kan testosteron seviyesini kontrollü olarak yükseltmede önemlidir. Ancak ileri derecede düşük testosteron seviyesi olan hastalarda ya da çeşitli dermatolojik problemleri olan hastalarda kısa sürede sonuç elde etmede yetersiz kalabilmektedir.

Testosterone propionate nedir?

Testosteron propionate, ilaç formu olarak bulunan bir testosteron molekülüdür.

Testosteron tedavisi ne kadar sürer?

Testosteron tedavisi hastada kan testosteron seviyesi normale gelene kadar devam eder. Androjen tedavisi süresini belirlemede zamandan ziyade hastada ölçülebilen kan testosteron seviyesi daha etkilidir.

Testosteron tedavisi uzun süreli etkileri var mı?

Kullanılan testosteron preperatına göre bu tedavinin etki süresi değişmektedir. Günümüzde en uzun etkili testosteron preperatları 3 ay kadar etki göstermektedir. En geç bu süre sonunda etkisi minimal düzeye ulaşmaktadır. Testosteron düşüklüğü olan hastalarda kısa sürede ve hızlı sonuç alınabilmesi bakımından bu 3 aylık preparatlar daha fazla tercih edilmektedir.

Testosteron eksikliği sertleşme sorunu yapar mı?

Testosteron eksilmesi durumu vücutta pek çok metabolik olumsuz durum ile sonuçlanır.  Bu sonuçlardan biri de özellikle genç erişkin ve ileri yaş erkeklerde görülen sertleşme sorunudur. Sertleşme sorunu yaşayan erkeklerde çoğu zaman bu nedenle kan testosteron seviyesine bakılmakta ve eksiklik saptanması durumunda testosteron yükseltilmeye çalışılmaktadır.

Vücut geliştirmede testosteron kullanımının sonuçları nelerdir?

Kan testosteron seviyesinin normal aralıkta bulunması önemlidir. Ancak bununla birlikte özellikle vücut geliştirme amacı ile çok çeşitli testosteron içerikli preparatlarda kullanılmaktadır. Kas kütle artışı yapmak amacı ile kullanılan androjenler çoğunlukla başta çocuk sahibi olma potansiyelinde azalma olmak üzere pek çok sakınca barındırmaktadırlar.

Bu nedenle vücut geliştirme amacı ile bu grup ilaçların kullanılması önerilmemektedir. Testosteron bir zevk ya da gösteriş amaçlı kullanılabilecek bir ilaç değildir. Keskin bir bıçak gibi doğru yerde ve doğru zamanda, doğru hasta için kullanılmadığında vücuda zararı faydasından çok daha fazla olabilir. Mutlaka doktor gözetiminde ve gereği halinde kullanılmalıdır.

Testosteron hormonunun kas gelişimine etkisi nedir?

Testosteron hormonu kasların gelişimi, güçlenmesi ve kas kütlesinde artış için gereklidir. Testosteron eksikliği durumunda da kaslarda zayıflık ve güçsüzlük görülebilmektedir.

Testosteron ne işe yarar?

Testosteron vücutta metabolik süreç için olmazsa olmaz bir hormondur. Kas gelişimi, kemik mineralizasyonu, üreme, cinsel sağlık ve psişik durum üzerine pozitif katkıları nedeniyle vazgeçilmez bir moleküldür.

Şeker hastalığı testosteron üzerine etkisi nedir?

Şeker hastalığı sistemik bir hastalık olup vücutta sadece bir organı ya da bir bölgeyi etkilemeyip tüm vücutta hasarlanma yapabilen bir hastalıktır. Şeker hastalığı obezite ile yakın ilişkili olup bu grup hastalarda da testosteron seviyesinde eksilme ile birliktelik göstermektedir.

Obezite testosteron üzerine etkisi nedir?

Obezite ile birlikte vücut kitle indeksi artmış olmaktadır. Bu genel anlamda vücutta daha fazla yağ birikiminin bir göstergesidir. İleri derece yağ dokusu artışı durumunda testosteron yağ doku içerisinde daha fazla parçalanmakta ve kan testosteron seviyesi düşmektedir.

Testosteron düşüklüğü düzeltilebilir mi?

Testosteron düşüklüğü düzeltilebilir bir durumdur. Çoğunlukla yerine koyma tedavileri sonrasında tedavide başarı elde edilmektedir.

Genç yaşta neden testosteron düşer?

Testosteron düşüklüğüne yol açabilecek pek çok faktör bulunmaktadır. Bazı hormonlarda azalma, çevresel toksinler, sigara kullanımı, testis travmaları, testis enfeksiyonları, stres ve daha pek çok faktör testosteron seviyesinde düşmeye yol açmaktadır. Bazı durumlarda ise tüm araştırma ve incelemelere rağmen testosteron seviyesinde düşmenin neden olduğu anlaşılamamaktadır.

Testosteron düşüklüğü kısırlık nedeni olabilir mi?

Erkeklik hormonu olarak bilinen testosteronun düşüklüğü durumunda cinsel parametrelerde azalma olabildiği gibi kişinin üreme yeteneğinde de bozulma meydana gelmektedir. Testosteron düşüklüğünün doğuştan azalması olarak bilinen hipogonadotropik hipogonadizm durumunda kısırlık sık görülen bir problem olup tedavi şansı da oldukça yüksek olan bir hastalıktır.

Buna karşın genetik bozukluklardan Klinefelter Sendromu hastalarında da testosteron eksikliği (hipogonadizm) görülmekte ve kısırlık bu hastalar için önemli bir sağlık sorunu olarak karşımızda durmaktadır.

Erkeklik hormonunun cinsel ilişki kalitesi ile ilgisi var mıdır?

Androjen olarak en güçlü formülasyonu içeren testosteron, cinsel ilişki kalitesini direk olarak etkilemektedir. Erkeklik hormonu testosteron eksikliği yaşayan hastalarda sertleşme kalitesinde bozulma, boşalma sorunları ve orgazm hissinde azalma meydana gelmektedir.

Testosteron hormonu düşük olduğunu evde anlayabilir miyim?

Kas kütlesinde azalma, kaslarda güçsüzlük, konuşurken seste incelme, saç ve sakal uzamasında gecikme, halsizlik, yorgunluk, cinsel isteksizlik, ereksiyon kaybı ya da ereksiyon azalması, depressif duygulanım, özellikle akşamları yemek sonrası artan uyku hali gibi belirtiler testosteron eksikliğini düşündürse de evde testosteron hormonu düşüklüğü kesin olarak anlaşılamaz. Bunun için kan tahlili alınması ve laboratuvar ortamında androjen seviyesinin düşük olduğunun gösterilmesi gerekir.

Testosteron yerine koyma tedavisi nedir?

Testosteron yerine koyma tedavisi, eksik olan androjenik hormonun yeterli miktarda ve gerektiği kadarı ile tamamlanması anlamına gelmektedir.

Cinsel isteksizlik ne zaman ortaya çıkar?

Erkeklik hormonu eksikliğine bağlı cinsel isteksizlik kısa sürede görülebilir. Bu durum daha çok testosteronu azaltan sebep ile yakın ilişkilidir.

Testosteronu düşük erkek cinsel gücü artırıcı ilaç kullanmalı mı?

Testosteronu düşük olan erkek cinsel gücü artırıcı herhangi bir ilaç doktor tavsiyesi dışında kullanmamalıdır. Çünkü bu grup ilaçların oldukça farklı yan etkileri de bulunmaktadır. Rastgele ilaç kullanımı sonrasında özellikle pıhtı oluşması ve pıhtı atması başta olmak üzere pek çok ciddi sonuçları olabileceği unutulmamalıdır.     

Testosteron tedavileri prostat kanseri riskini artırır mı?

Bu konu tartışmalı bir konu olup günümüze kadar testosteron tedavisi ile prostat kanser gelişimi riski arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Prostat kanserinde testosteron seviyesinin ne kadar önemli olduğunu biliyoruz ve tedavisinde testosteron seviyesini düşürmeyi amaçlıyoruz.

Vücut nasıl testosteron üretiyor ?

Beyinde hipotalamus adı verilen bölgeden GnRH isimli bir hormon salgılanmaktadır. Bu hormon yine beyinde bulunan hipofiz bezinin ön lobuna etki etmektedir. Bu hormonun etkisi ile hipofiz ön lobundan FSH ve LH isimli iki hormon üretilmektedir. LH ise kan yolu ile testislere ulaşmakta ve testislerde bulunan Leyding hücrelerine etki ederek bu hücrelerden testosteron üretimini tetiklemektedir.

Yerine koyma tedavisi doping midir ?

Testosteron yerine koyma tedavisi doping değildir. Eksik olanı doğru olan ile tamamlayıcı bir tedavidir. Doping olarak isimlendirilmesi doğru olmaz.

Depresyon ile erkeklik hormonu eksikliği arasında ilişki var mı ?

Depresyon ile erkeklik hormonu eksikliği arasında yakın ilişki bulunmaktadır. Testosteron eksikliği olan hastalarda depressif duygulanım, genel keyifsizlik, artmış uykuya meyil, hayata karşı bir isteksizlik, libido azalması, cinsel istek kaybı ve tatmin hissinde azalma gibi belirtiler görülmektedir.

Andropoz nedir ?

Andropoz, kadınlarda hormonal değişimler ile birlikte seyreden menopozun erkekteki karşılığı anlamında kullanılan bir terimdir. Özellikle üreme ve cinsel yetilerin yaşla birlikte azalması veya kaybolması anlamında kullanılmaktadır. Tıbbi açıdan bu ifade tartışmalıdır.

Ergenlikte görülen hormon eksiklikleri büyümeyi, sakal çıkmasını engeller mi ?

Ergenlikte görülen hormon eksiklikleri büyümeyi ve sakal çıkmasını geciktirir. Bu nedenle ergenlik döneminde testosteron eksikliğinden şüphelenmede en önemli klinik belirtilerden biri de tüylenme azlığı ve sakal çıkmasında gecikmedir.